ಚನ್ನಗಿರಿ: Save Water: ನೀರು ಜೀವ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಮೂಲ. ಮನುಷ್ಯರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರೈತರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು, ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೃಷಿಗೆ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತರೂ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಹತ್ವ
ಬೆಳೆಗಳ ಮೊಳಕೆ, ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿಗೆ ನೀರು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬೆಳೆಗಳು ಒಣಗುವುದು, ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಮಳೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆನೀರನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಬಳಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
ಮಳೆನೀರು ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ನೀರು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿದುಹೋಗದೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಗುವಂತೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕೃಷಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಬದುಗಳು, ಇಂಗು ಗುಂಡಿಗಳು, ಕೃಷಿ ಹೊಂಡಗಳು, ಚೆಕ್ಡ್ಯಾಂಗಳು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಳೆನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮಳೆನೀರನ್ನು ಹೊಲದಲ್ಲೇ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೆ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣಕ್ಕೂ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೃಷಿ ಹೊಂಡಗಳ ಮಹತ್ವ
ರೈತರು ತಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ನೀರನ್ನು ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಮಳೆಯ ನಡುವಿನ ಒಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಒದಗಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Upper Bhadra Project: ಬರದ ನಾಡಿಗೆ ಸುಭದ್ರೆಯಾದ ಭದ್ರೆ; ಹಿರಿಹಿರಿ ಹಿಗ್ಗಿದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ರೈತರು
ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿ
ನೀರಿನ ಉಳಿತಾಯಕ್ಕೆ ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿ ಉತ್ತಮ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿವೆ. ಹನಿ ನೀರಾವರಿಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಸ್ಯದ ಬೇರು ಭಾಗಕ್ಕೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನೀರಿನ ವ್ಯರ್ಥತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ತರಕಾರಿ, ಕಬ್ಬು, ಹತ್ತಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಹಲವಾರು ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ವಹಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಮಳೆಯ ಹನಿಗಳಂತೆ ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರು ಒದಗಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ.
ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಉಳಿಸುವುದು
ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದೂ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಬೆಳೆ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಹರಡುವುದು, ಮಲ್ಚಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ನೀರು ಆವಿಯಾಗುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
Save Water; ಕೆರೆ, ಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೆರೆಗಳು, ಕಟ್ಟೆಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಜಲಮೂಲಗಳು ಮಳೆನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಾಗಿದ್ಪ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಳು ತುಂಬದಂತೆ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು, ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಹಾಕದಿರುವುದು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಹರಿವಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಅಂತರ್ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಬೋರ್ವೆಲ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆಯಿಂದ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಳೆನೀರನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಇಂಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಜಮೀನಿನ ಸುತ್ತಲೂ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವಂತೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡು, ಸಾಧ್ಯವಾದಲ್ಲಿ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಪಿಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ರೀಚಾರ್ಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬಹುದು.
ಬೆಳೆ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲೂ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಮಳೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಬೆಳೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದಾದ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದರಿಂದ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಲಹೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
ರೈತರ ಪಾತ್ರ
ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಆಗಿದೆ. “ನೀರಿದ್ದರೆ ಕೃಷಿ, ಕೃಷಿಯಿದ್ದರೆ ಆಹಾರ” ಎಂಬುದನ್ನು ಮನಗಂಡು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ನೀರನ್ನು ಮಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು. ರೈತರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಕಾಲುವೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರೆ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ನೀರು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಇಂದಿನ ಬೆಳೆ ಉಳಿಸುವುದಲ್ಲ; ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜೀವನವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸುವುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹನಿಯನ್ನೂ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ, ಮಳೆನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಭೂಮಿಗೆ ಇಂಗಿಸಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನೀರಾವರಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸುಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಬಹುದು.
“ಮಳೆನೀರನ್ನು ಹಿಡಿಯೋಣ – ಭೂಮಿಗೆ ಇಂಗಿಸೋಣ – ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸೋಣ – ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸೋಣ.” ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನ ಸಂಕಲ್ಪವಾಗಲಿ; ನಮ್ಮ ಹೊಲಗಳು ಹಸಿರಾಗಲಿ, ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಮಗಳು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಲಿ.
