ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ನೂತನ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ನೂತನ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಶಾಸಕರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಕುರಿತು ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಸಂಸದೀಯ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರುವ ಹಿರಿಯ ಶಾಸಕರನ್ನು ಈ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸಲು ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ನಾಯಕರು ಬಯಸಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದು ಹೊಸ ಕಷ್ಟವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿದೆ.
ಹೌದು, ಸಚಿವಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಾಗಿರುವ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದು, ಸ್ಪೀಕರ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನೇರವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಭಾಪತಿ ಸ್ಥಾನ ಶಾಸನಸಭೆಯ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಯುವಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಭಾಗವಾಗಿ ಜನಸೇವೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಲು ನಾಯಕರು ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ತೋರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮ್ಮತವಾಗುವಂತಹ ಹಾಗೂ ಹುದ್ದೆಯ ಘನತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಸಮರ್ಥ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ ಸ್ಥಾನ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇಡೀ ಸದನದ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪಗಳನ್ನು ತಟಸ್ಥವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಪೀಠವಾಗಿದೆ. ಶಾಸಕಾಂಗದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಪಾರ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಪಕ್ವತೆ ಅಗತ್ಯ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯದ್ದು ಎಂಬಂತೆ ನೋಡುವ ರಾಜಕೀಯ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಚಿಂತಾಜನಕ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.
ಹಿರಿಯ ಶಾಸಕರು ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿಯುವುದು ಹಾಗೂ ಸ್ಪೀಕರ್ ಪೀಠದಿಂದ ದೂರವಿರಲು ಬಯಸುವುದು ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕಾರದ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂತ್ರಿಗಿರಿ ಸಿಕ್ಕರೆ ಮಾತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಶಾಸಕರಲ್ಲಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ಥಾನವೊಂದು ಕೇವಲ ಆಯ್ಕೆಯಿಲ್ಲದ ಕೊನೆಯ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಶಾಸನಸಭೆಯ ಗಾಂಭೀರ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಎನ್ನಬಹುದು.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಯ್ಕೆಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ಷಮತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಹಿರಿಯರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ ಅಥವಾ ಯೋಗ್ಯ ಕಿರಿಯ ನಾಯಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ ಸದನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಗೌರವ ತಂದುಕೊಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಥಮ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಶಾಸಕಾಂಗದ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಯುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಕೈಗೊಂಡು ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ತೆರೆ ಎಳೆಯುವುದು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯದ ಸದ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
