‘ಶೋಲೆ’: ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸ ಬರೆದ ಕರ್ನಾಟಕದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಅಮರ ಕಲಾಕೃತಿ

Description: Sholay: The Enduring Legacy of the 1975 Bollywood Blockbuster ಶೋಲೆ (Sholay) – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಪ್ರತಿಮ ಮತ್ತು ಕಲ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್. 1975ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಸಿನಿಮಾ ರಮೇಶ್ ಸಿಪ್ಪಿ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಸಲೀಂ-ಜಾವೇದ್ ಜೋಡಿಯ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಕಥೆಯಿಂದ ಬಾಲಿವುಡ್ನ ಚಹರೆಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿತು.

‘ಶೋಲೆ’ : ಕೇವಲ ಸಿನಿಮಾ ಅಲ್ಲ, ಭಾರತೀಯ ಮನಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಒಂದು ಮಹಾಕಾವ್ಯ…

ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ‘ಶೋಲೆ’ ಒಂದು ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರ. ಈ ಚಿತ್ರವು 1975ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಬಾಲಿವುಡ್ನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೇ ಈ ಸಿನಿಮಾ ಬದಲಾಯಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಇದು ಕೇವಲ ಸಿನಿಮಾವಲ್ಲ. ಇಂದಿಗೂ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಭಾರತೀಯರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಉಳಿದಿರುವ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಕಲಾಕೃತಿ.

ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಮೇಶ್ ಸಿಪ್ಪಿ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಜಿ.ಪಿ. ಸಿಪ್ಪಿ ಅವರು ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಸಿನಿಮಾ ಹಿಂದಿಯ ಆ್ಯಕ್ಷನ್-ಅಡ್ವೆಂಚರ್ ಪ್ರಕಾರದ ಸಿನಿಮಾಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. ಕಥೆಯನ್ನು ಸಲೀಂ-ಜಾವೇದ್ ಜೋಡಿ ಬರೆದಿತ್ತು. ಇವರ ಲೇಖನ ಶೈಲಿಯು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು.

‘ಶೋಲೆ’ (Sholay) ಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರಗಳು ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತವಾಗಿವೆ. ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಅವರು ವೀರನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಮಿತಾಭ್ ಬಚ್ಚನ್ ‘ಜೈ’ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದರು. ಈ ಇಬ್ಬರ ಗೆಳೆತನದ ಕಥೆಯೇ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಹೃದಯ ಗೆದ್ದಿತು.

ದಂತಕಥೆಯಾದ ‘ಗಬ್ಬರ್ ಸಿಂಗ್’ ಪಾತ್ರ…

ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಖಳನಾಯಕ ‘ಗಬ್ಬರ್ ಸಿಂಗ್’. ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಟ ಅಮ್ಜದ್ ಖಾನ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಗಬ್ಬರ್ ಸಿಂಗ್ ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾದ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರ ಖಳನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ಸಂಜೀವ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ನಿವೃತ್ತ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಠಾಕೂರ್ ಬಲದೇವ್ ಸಿಂಗ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಠಾಕೂರ್ನ ಸೇಡು ಇಡೀ ಚಿತ್ರದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು. ಹೇಮಾ ಮಾಲಿನಿ ಅವರು ಬಸಂತಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಬಸಂತಿಯ ತುಂಟತನ ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ಲಹರಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು. ಜಯಾ ಬಚ್ಚನ್ (ಜಯಾ ಭಾದುರಿ) ರಾಧಾ ಎಂಬ ವಿಧವೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷ ಮೌಲ್ಯವಿದೆ. ಜೈ-ವೀರನ ಸ್ನೇಹ ಅಮರ. ಗಬ್ಬರ್ನ ಕ್ರೂರ ನಗುವಿಗೆ ಇಡೀ ದೇಶ ಬೆಚ್ಚಿಬಿತ್ತು.

ಕರ್ನಾಟಕದೊಂದಿಗೆ ‘ಶೋಲೆ’ಗೆ ಇರುವ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ…

‘ಶೋಲೆ’ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಬಹುಪಾಲು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆದಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ. ಅದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಕೇವಲ 50 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ರಾಮನಗರ ಎಂಬ ಸ್ಥಳ. ರಾಮನಗರದ ಬಂಡೆಗಲ್ಲುಗಳ ಪ್ರದೇಶವೇ ‘ರಾಮಗಢ’ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಾಯಿತು. ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆದ ಆ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಈಗ ‘ಶೋಲೆ ಬೆಟ್ಟ’ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಚಿತ್ರದ ದೊಡ್ಡ ವಿಶೇಷ. ಸುಮಾರು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆದಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಬೃಹತ್ ಸೆಟ್ ಅನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ರಾಮ್ ಯೆಡೇಕರ್ ಅವರ ಪರಿಶ್ರಮ ದೊಡ್ಡದು. ಅವರಿಗೆ ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಹ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಈ ಮಹಾಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.

ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ…

‘ಶೋಲೆ’ ಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸು ಮೊದಲು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಶುರುವಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಎರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಮಾತಿನ ಪ್ರಚಾರದಿಂದ ಇದು ವೇಗವಾಗಿ ಜನರನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಮೂರನೇ ವಾರಕ್ಕೆ ಸಿನಿಮಾ ಸೂಪರ್ ಹಿಟ್ ಆಯಿತು. ಇಂದಿಗೂ ಇದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ. ಉತ್ತಮ ಕಥೆ ಮತ್ತು ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಗೆಲುವು ಖಂಡಿತ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಈ ಸಿನಿಮಾ ಅಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರ ಎಂಬ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿತು. ಮುಂಬೈನ ‘ಮಿನರ್ವಾ ಥಿಯೇಟರ್’ನಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರ ಸತತ 5 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಅಧಿಕ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ದಾಖಲೆ. ನಂತರ ‘ದಿಲ್ವಾಲೆ ದುಲ್ಹನಿಯಾ ಲೇ ಜಾಯೇಂಗೆ’ ಚಿತ್ರವು ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿಯಿತು.
24 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಹಲವು ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಇದು ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಿದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ. ಅಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಈ ಚಿತ್ರದ ಟಿಕೆಟ್ಗಳು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದವು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ‘ಟಾಪ್ 10 ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಗಳ’ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು.

ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ‘ಶೋಲೆ’ ರಿಮೇಕ್?

ಈ ಮಹಾನ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ರಿಮೇಕ್ ಮಾಡುವ ಮಾತುಗಳು ಸಹ ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದವು. ‘ಕ್ರಾಂತಿವೀರ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ’ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ ಆನಂದ್ ಅಪ್ಪುಗೋಳ್ ಅವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ‘ಶೋಲೆ’ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸುದ್ದಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಅಮಿತಾಭ್ ಬಚ್ಚನ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಅವರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲ ಇತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ರಿಮೇಕ್ ಪ್ರಯತ್ನವು ಕಾರಣಾಂತರಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಮೂಲ ಚಿತ್ರದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಯಾವುದೂ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇತ್ತು.

‘ಶೋಲೆ’ ಬಗ್ಗೆ ಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು 3D ರೂಪ…

‘ಶೋಲೆ’ ಚಿತ್ರವು 1968ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರ ‘ಒನ್ಸ್ ಅಪಾನ್ ಎ ಟೈಮ್ ಇನ್ ದ ವೆಸ್ಟ್’ ಚಿತ್ರದ ನಕಲು ಎಂಬ ಆರೋಪವೂ ಇದೆ. ಬಾಲಿವುಡ್ನ ಕೆಲ ನಟರೇ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ‘ಶೋಲೆ’ಯ ನಿರೂಪಣೆ, ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಕಥಾಹಂದರ ಅದನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಂತಿದೆ. ಅದು ಭಾರತೀಯರ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಸಿನಿಮಾ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಖ್ಯಾತಿಯ ಕಾರಣ 2013ರಲ್ಲಿ ‘ಶೋಲೆ 3D’ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮರು-ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿತು. ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಖುಷಿ ಪಟ್ಟರು.
ಇಂದಿಗೂ, ‘ಕಿತನೇ ಆದ್ಮಿ ಥೇ?’ ಅಥವಾ ‘ಬಸಂತಿ, ಇನ್ ಕುತ್ತೋಂ ಕೆ ಸಾಮನೇ ಮತ್ ನಾಚ್ನಾ!’ ಮುಂತಾದ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ‘ಶೋಲೆ’ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಒಂದು ‘ಕಲ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್’ ಸಿನಿಮಾ. ಇಂತಹ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದು ಕಷ್ಟ.